1. Tạo Điều Kiện Cho Con Vận Động Càng Sớm Càng Tốt
Vận động là chìa khóa để xây dựng nền tảng cơ bắp và xương khớp vững chắc, giúp bé tự tin thực hiện các kỹ năng vận động phức tạp sau này.
Nguyên tắc là giảm sự can thiệp và tăng tính chủ động:
-
Tập "Tummy Time" ngay từ sau sinh: Ngay từ những tuần đầu tiên, mẹ có thể cho bé tập "tummy time" (nằm sấp) trên bụng mẹ hoặc trên sàn mềm dưới sự giám sát. Việc này giúp bé phát triển cơ cổ, cơ lưng, cơ vai, là nền tảng quan trọng cho các hoạt động lẫy, bò sau này.
-
Cho con nằm chơi tự do trên mặt phẳng: Thay vì luôn giữ con trong nôi hoặc ghế rung, hãy để con nằm trên thảm chơi sạch sẽ. Điều này khuyến khích bé học cách lẫy, học lăn, học bò một cách tự nhiên theo bản năng, kích thích sự khám phá cơ thể.
-
Giảm thời gian ẵm bế: Việc ẵm bế quá nhiều có thể khiến con ỷ lại, lười vận động. Mẹ nên dành thời gian bế khi cần thiết (ăn, ru ngủ, dỗ dành) và khuyến khích con tự chơi, tự khám phá ở môi trường an toàn.
2. Ngủ Đủ Giấc, Đúng Giờ Giúp Bé Phát Triển Thể Chất và Trí Tuệ
Giấc ngủ chất lượng đóng vai trò quan trọng không kém dinh dưỡng và vận động. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, phần lớn sự phát triển về thể chất diễn ra trong khi bé ngủ.
-
Tiết Hormone Tăng Trưởng: Con cần được ngủ sớm vào buổi tối và ngủ sâu vào ban đêm (thường là từ 10 giờ tối đến 2 giờ sáng). Đây là "khung giờ vàng" khi cơ thể bé tiết ra tối đa hormone tăng trưởng (Growth Hormone), giúp phát triển xương, cơ và tăng trưởng chiều cao.
-
Hấp thu và Phục hồi: Giấc ngủ chất lượng giúp não bộ của bé sắp xếp thông tin đã tiếp thu ban ngày, đồng thời giúp cơ thể được nghỉ ngơi, phục hồi năng lượng và hấp thu dinh dưỡng tốt hơn.
-
Trạng thái tinh thần: Bé ngủ đủ giấc sẽ nhanh nhẹn, hoạt bát, ít quấy khóc hơn khi thức dậy, tạo điều kiện tốt hơn cho các hoạt động học hỏi và tương tác.
3. Giao Tiếp, Chơi Với Con Mỗi Ngày Kích Thích Phát Triển Vận Động và Trí Tuệ
Sự phát triển vận động không chỉ là vấn đề của cơ bắp, mà còn là vấn đề của hệ thần kinh và phản xạ. Việc tương tác thường xuyên là yếu tố then chốt để kích hoạt các kết nối thần kinh này.
-
Kích thích não bộ: Mẹ nên nói chuyện, hát, làm trò, và chơi các trò chơi phù hợp với lứa tuổi của con mỗi ngày. Điều này giúp kích thích não bộ phát triển ngôn ngữ, khả năng nhận thức và phản xạ.
-
Phản xạ và Giao tiếp: Trẻ được tương tác nhiều thường phát triển nhanh hơn cả về thể chất lẫn tinh thần. Ví dụ: khi mẹ gọi tên và đưa tay ra, bé sẽ có xu hướng vươn tay hoặc lăn người về phía mẹ—đây chính là cách bé thực hành kỹ năng vận động thô và tinh.
-
Xây dựng sự tự tin: Sự giao tiếp, khen ngợi, và khuyến khích từ cha mẹ giúp bé xây dựng sự tự tin, tạo động lực để bé không ngại thử thách với các mốc vận động mới như tự ngồi hay đứng dậy.
4. Bổ Sung Thêm Canxi và Sắt – Nền Tảng Cho Hệ Cơ Xương Vững Chắc
Dinh dưỡng là nguyên liệu không thể thiếu để xây dựng cơ thể, đặc biệt là hai vi chất Canxi và Sắt. Để con có thể phát triển vận động nhanh và "chắc chắn" (cơ chắc, xương khỏe), cả Canxi và Sắt phải được cung cấp đầy đủ.
Vai trò của Canxi
Canxi giúp con xây dựng hệ xương và răng chắc khỏe, là trụ cột nâng đỡ cơ thể khi con tập ngồi, tập đứng.
-
Hiểu lầm phổ biến: Nhiều mẹ thấy con uống sữa rồi thì nghĩ là con đủ Canxi nên không cần bổ sung. Tuy nhiên, việc con uống đủ sữa và việc cơ thể có hấp thu được lượng Canxi đó hoàn toàn hay không lại là điều hoàn toàn khác!
-
Lưu ý: Nếu con có dấu hiệu chậm tăng trưởng, chậm mọc răng hoặc hay quấy khóc ban đêm do thiếu Canxi, mẹ cần xem xét hỗ trợ bổ sung Canxi kèm Vitamin D (chất dẫn truyền) theo chỉ định của bác sĩ.
Vai trò của Sắt
Nếu chỉ có mỗi Canxi thì hệ cơ của con lại không phát triển được khỏe mạnh, nên con khó có thể "trộm vía chắc chắn" khi vận động.
-
Phát triển hệ cơ: Sắt giúp tạo máu và vận chuyển oxy đến các cơ. Cơ được cung cấp đủ oxy mới có sức mạnh và độ bền để phát triển.
-
Dự trữ cạn kiệt: Sắt dự trữ trong cơ thể con đến khoảng tháng thứ 4 là hết. Nếu thiếu Sắt trong giai đoạn sau 4-6 tháng, con sẽ chậm lên cân, hệ cơ yếu, và khó xây dựng được một hệ cơ tốt để tăng trưởng các mốc vận động như lẫy, bò, đi.
-
Tầm quan trọng: Thiếu Sắt còn gây mệt mỏi, chậm phát triển nhận thức. Do đó, việc bổ sung Sắt qua thức ăn dặm hoặc siro bổ sung là vô cùng quan trọng đối với trẻ từ 6 tháng tuổi.
Việc kết hợp hài hòa giữa dinh dưỡng (Canxi, Sắt), giấc ngủ chất lượng, vận động tự do và tương tác tích cực chính là công thức vàng giúp con yêu phát triển toàn diện, chinh phục mọi cột mốc một cách nhanh chóng và vững vàng nhất.